انواع شیرآلات

انواع شیرآلات و کاربرد آن ها در ساختمان

انواع شیرآلات و کاربرد آن ها در ساختمان

انواع شیرآلات: شیر وسیله ای است که برای مهار کردن جریان و فشار سیالات به کار می رود

وظایف اصلی شیرهای صنعتی عبارتند از :
۱) قطع و وصل کامل جریان
۲) جلوگیری از بازگشت مایعات و گازهای عبور کرده
۳) تنظیم عبور مقدار مورد نیاز مایعات و گازها
۴) تنظیم و کنترل مقدار و فشار مایعات و گازها
۵) کنترل و ایمن نگه داشتن دستگاه های تحت فشار
و اصولا شیرها در مواردی به کار می روند که برای جریان سیال (اعم از مایع و گاز ) اختلاف فشار وجود داشته باشد .

تاریخچه:

اولین شیرهایی که به‌ وسیله انسان اختراع شد، همان چیزی است که اکنون به عنوان (دریچه) آب‌بند می شناسیم.

دریچه‌ای که با گذاشتن یا برداشتن آن در مسیر آب، جریان را بسته، باز یا نیمه باز می گذاشتند.

شیرهای دروازه‌ای امروزی در واقع همان آب بند های قدیمی هستند.

جنس و مواد:

بنا به کاربرد، مصالحی که در ساخت شیر بکار برده می‌شود، مختلف است.

در کارهای ساختمانی شیرهای چدنی، برنزی، برنجی و گاهی استیل (SS) استفاده می‌شود.

در کارهای صنعتی مانند، نیروگاهها، کارخانه‌های پتروشیمی، پالایشگاهها، کشتی سازی و صنایع دارویی / غذایی،

بسته به نوع سیالی که از شیر عبور می‌کند ویا محیطی که شیر در آن قرار دارد، بدنه و

دیگر اجزای آنرا از فولاد کربنی، فولاد آلیاژی، فولاد زنگ نزن(Stainless Steel) میسازند.

شیرها یا به‌وسیله دست یا عملگر خودکار (Actuator) باز و بست می‌شوند.

نکات مهم در طراحی و ساخت شیرها عبارتند از:

۱- نیروی راه انداز وتجهیزات خاص راه اندازی
۲- ارتعاش شیر
۳- کاویتاسیون
۴- تاثیر در جریان
۵- میزان تحمل فشار
۶- آب بندی وموادمصرفی درآب بندها
۷- سهولت تعمیرو نگهداری ونصب وتنظیم آنها
۸- حوضچه های آرامش


انواع مختلف شیرها:

۱) شیرهای دستی که با نیروی انسان کار می کنند manual valves
۲) شیرهای خودکار که با نیروی هوا ، مایعات و گازهای کنترل شونده کار می کنند control valves
۳) شیرهای خودکار که با نیروی برق کار می کنند . electric motor operated valves

انواع شیرآلات که در این قسمت بررسی می شود عبارتند از:

۱) شیرهای سوزنی needle valves
۲) شیرهای سماوری plug or clock valves
۳) شیرهای کروی globe valves
۴) شیر زاویه ای ANGLE VALVE
۵) شیر توپی BALL VALVE
۶) شیرهای کشویی gate valves
۷) شیرهای دیافراگمی diaphragm valves
۸) شیر برگشت معکوس فاضلابی BAKE WATER VALVE
۹) شیر فشار شکن PRESSURE REDUCING VALVE
۱۰) شیرهای یکطرفه non return or check valves
۱۱) شیرهای پروانه ای butterfly valves

۱) شیرهای سوزنی needle valves:

شیر سوزنی که اسم خود را از شکل دیسک و نشیمنگاه خود گرفته از لحاظ ساختمان و

طرز کار جزو خانواده شیرهای کروی می باشد

با این شیرها می توان کنترل دقیق جریان سیال را به خصوص در لوله های باریک و ظریف برقرار کرد. ساختمان این شیر طوری است که جریان به یک حفره کوچک هدایت می شود و پس از چرخش °۹۰ به نوک یک مخروط هدایت می شود و

همانگونه که از شکل پیداست جریان از بین این حفره و یک قطعه سوزنی شکل به خروجی راه می یابد دیسک این نوع شیر از میله مخروطی شکل نازکی تشکیل شده که

از داخل سوراخ مدور صفحه عبور می کند و جریان حرکت سیال را محدود می سازد .

۲) شیرهای سماوری plug or clock valves:

این شیرها برای جریان های کم می باشد و سه راهه ساخته می شوند : شیر های پیسوار از این نوع هستند . این نوع شیرها تشکیل شده از میله ای که

در میان آن حفره ای برای عبور جریان آب به وجود آورده شده است و در میان یک محفظه ای که

در سطح داخلی آن ماشین کاری و پرداخت شده , قرار گرفته است .

این نوع شیرها نیز مانند شیر دروازه ای مقاومت بسیار کمی در مقابل جریان آب به وجود می آورند .

برای باز و بسته کردن شیر سماوری فقط کافی است دسته آن را به اندازه ۹۰ درجه بگردانیم .

.معمولا این شیرها به عنوان وسیله کنترل دو حالته (قطع/ وصل) استفاده می شوند .

زیرا (۱) نسبتا ارزان هستند , (۲) وقتی تنظیم شوند در همان وضعیت باقی می مانند , و (۳) کارکنان می توانند وضعیت باز یا بسته بودن آن را به وضوح مشاهده کنند .

۳) شیرهای کروی globe valves:

این شیر اسم کروی را از روی شکل ظاهری بدنه خود که کروی شکل است گرفته و ساختمان داخلی آن

طوری است که مایع از نقطه ورود به شیر تا خروج از آن ۱۸۰ درجه تغییر جهت می دهد .

ساختمان دریچه و نشیمنگاه آن طوری است که به مجرد برقرار شدن جریان تماس آنها با هم قطع می شود .

همچنین باز نبودن کامل شیر کروی موجب فرسودگی ان نمی شود . ولذا از آن می توان برای تنظیم و

کنترل جریان استفاده کرد. متناسب بودن تعداد دور دسته شیر با حجم مجرای خروجی مایع کار تنظیم مقدار جریان را با دست آسان می سازد .

ازمشخصات انواع شیرآلات کروی می توان به موارد زیراشاره کرد :

در شیر کروی افت فشار بیشتر از شیر کشویی می باشد .
در شیر کروی به محض قطع اتصال صفحه انتهایی ساقه و نشیمنگاه سیال کاملا جریان می یابد.

در شیر کروی فرسودگی به علت اصطکاک خیلی کمتر از شیر کشویی می باشد .

یکی از انواع شیرهای کروی شیر کروی زاویه ای می باشد که در آن تغییر جهت سیال کمتر از

شیر کروی معمولی می باشد و تلاطم سیال در شیر کروی زاویه ای کمتر از شیر کروی معمولی است .

در آخر در مورد شیرهای کروی باید گفت که این نوع شیر برای کنترل سیال طراحی شده است و

بعلت تغییر ناگهانی مسیر سیال ، باز کردن و بستن شیر ، خیلی سریعتر انجام می شود .

۴) شیر زاویه ای ANGLE VALVE:

این نوع شیر همان شیر کروی است , با این تفاوت که یک زاویه ۹۰ درجه بین ورودی و خروجی آن وجود دارد.

این انواع شیرآلات نسبت به شیر کروی افت فشار کمتری ایجاد می کند و نیز به علت شکل مخصوص آن ,

در مصرف اتصالات لوله کشی و همین طور وقت مورد نیاز برای نصب صرفه جویی می کند .

۵) شیر توپی BALL VALVE:

این نوع شیرها ضربه ای نیز نامیده می شوند .

جریان آب در این نوع شیرها از میان سوراخ یک ساچمه کروی که در جایگاه کروی کاملا صیقلی شده ای قرار دارد ,عبور می کند .

برای باز و بسته کردن این نوع شیرها نیز مانند شیر های سماوری فقط گردش ۹۰ درجه ای دسته آن کافی است . این شیرها نیز مقاومت کمی در برابر جریان آب ایجاد می کنند .

از این نوع شیرها در لوله کشی آب گرم و سرد و همچنین لوله کشی گاز فشار ضعیف می توان استفاده کرد .

۶) انواع شیرآلات کشویی gate valves:

این شیرها بیشتر در محل هایی به کار می رود که بخواهند جریان سیال را به طور کامل

بسته یا باز نمایند . از خواص این شیرها کم بودن افت فشار در طول آن می باشد به همین دلیل در سر راه لوله های طویل از این شیرها به کار می رود .

هنگامی که کشو یا بند آور (gate) کاملا به بالا هدایت شده و از مسیر جریان سیال خارج گردیده و

در نتیجه هیچ مقاومتی در مقابل عبور جریان ندارد ولی اگر کشو به پایین ترین محل خود هدایت شده باشد

در نتیجه سیال بعلت تغییر مسیر و تصادم با کشو ایجاد تلاطم و افت فشار می نماید .

ساختمان ساقه (stem):

ساقه میله بلند و باریکی است که از یک طرف به فلکه دست (hand wheel) و ازطرف دیگر به کشویی (gate) متصل می باشد .
ساقه متصل به کشوی شیر از جعبه ای به نام (stuffing box) عبور می کند .

انواع شیرآلات

 

دو نوع gate valve وجود دارد:

۱) نوع اول که به نام موازی معروف است بر اساس استفاده از یک دیسک تخت دروازه ای که

در بین دو نشیمنگاه موازی قرار گرفته تشکیل گردیده است.

(جریان بالادست وجریان پائین دست) این ولوها همچنین دارای یک لبه تیزی در قسمت پائین خود می باشند که این لبه تیز برای برش واز بین بردن ذرات جامد ورودی به ولو می باشد.

مزیت مهم این قبیل ولوها اینستکه این ولوها علاوه بر بکار رفتن برای valve seat های نامتقارن ، می توانند برای valve seat های زاویه ای نیز بکار روند.

۲) نوع دیگر ازgate valve ها بنام gate valve های با gate گوه ای شکل می باشند.

دراین نوع از ولوها از دو seat مورب ویک gate مورب استفاده می گردد.

(به منظور امکان بسته شدن در حالت shut off)
۷) انواع شیرآلات دیافراگمی diaphragm valves:

شیر پرده ای یا دیافراگمی ساختمان ساده و جالبی دارد .

این نوع شیر از سه قسمت مهم تشکیل شده است بدنه (body) ، دیافراگم (diaphragm) ، و سرپوش (bonnet) دیافراگم از پرده لاستیکی تقویت شده یا جنس قابل ارتجاع دیگر ساخته شده که

با حرکت دسته شیر پرده قابل ارتجاع بالا و پایین شده و مجرای عبور سیال را کم و زیاد و در نتیجه مقدار سیال را کنترل می نماید .

دیافراگم محتوای شیر را از مکانیسم باز و بستن آن جدا می کند لذا احتیاج به وسائل آب بندی ندارد .

در صورتی که مواد از اطراف شیر بیرون بریزد نشان سوراخ بودن پرده می باشد که باید تعویض شود از این نوع شیر برای کنترل مواد خورنده مثل اسیدها استفاده می گردد.

ولوهای دیافراگمی بر اساس شکل بدنه به دو گروه زیر تقسیم بندی می شوند:

۱) نوع با برامدگی داخل بدنه(weir type):

در این نوع یک قسمت برامدگی در داخل بدنه بصورت ریخته گری تعبیه می گردد و

درهنگام بسته شدن ولو ، دیافراگم بر روی این برامدگی می نشیند و عبور جریان را محدود می کند.
۲) انواع شیرآلات بدون برآمدگی داخل بدنه (straight-through type ):

در این نوع ولوها ، دیافراگم بصورت یک شکل گوه ای در می آید. از ولوهای دیافراگمی می توان در کنترل نمودن جریان نیز استفاده نمود.

نوع( weirدارای برامدگی سد کننده در وسط) برای کنترل جریان گزینه مناسبی بوده ولی عیب آن محدود بودن منطقه عبور سیال می باشد.

از ولوهای دیافراگمی همچنین برای کنترل جریانهای کوچک وهنگامی که سیال دارای خاصیت خورندگی بوده وسیالات رادیواکتیو، می توان استفاده نمود.

عمر مفید دیافراگم بستگی به نوع ماده ای که از داخل ولو می گذرد وهمچنین دما، فشار و تعداد دفعات استفاده از ولو بستگی دارد.

در بعضی از انواع مواد تشکیل دهنده دیافراگمهاکه از نوع الاستومری می باشند ، این دیافراگم ها مقاومت

بسیار خوبی در دماهای بسیار بالا دارند.

۸) انواع شیرآلات برگشت معکوس فاضلابی BAKE WATER VALVE:

این نوع شیرها فقط در لوله کشی فاضلاب مورد استفاده , قرار می گیرند و

کاملا شبیه شیر های یک طرفه آزاد عمل می کند .

در حالاتی که به علل مختلف , فاضلاب به سمت مجراهای ورودی فاضلاب ساختمان برگشت می کند , این شیرها از این عمل جلوگیری می کند .

این نوع شیرها , معمولا در جاهایی نظیر زیر زمین ساختمان که ارتفاع کمی نسبت به محل دفن فاضلاب دارد , برای جلو گیری از برگشت فاضلاب نصب می شود .

 

۹) انواع شیرآلات فشار شکنPRESSURE REDUCING VALVE:

شیر فشار شکن یا شیر تنظیم کننده فشار , به طور معمول نزدیک کنتور آب ساختمان ها بعد از

انشعاب از لوله اصلی آب شهر نصب می شود تا فشار های زیاد و تغییرات فشار آب شهر را تقلیل دهد .

این شیر را می توان یک وسیله تمام خود کار خواند , زیرا برای انجام تغییرات و تقلیل فشار

دارای ساختمانی مخصوص است که این عمل را بدون انتقال انرژی انجام می دهد .

این شیرها یک پیچ مخصوص تنظیم فشار دارد که به وسیله آن فشار خروجی شیر تنظیم می شود.

 

اشتراک گذاری:
شیرآلات

شیرآلات

شاید بهتر باشد شیرآلات را تعریف کنیم تا نحوه بهره برداری و نگهداری و کاربردهای مختلف آن بهتر درک شود.

شیر یک ابزار مکانیکی است که به یک منبع تحت فشار متصل است و

جریان مایع را متوقف یا تنظیم می کند یا به عبارت دیگر شیرآلات وسایلی هستند که

برای کارکرد بهتر و تنظیم مقدار آب و یا بازکردن و بستن مسیر جریان آب در

مدار لوله کشی به کار برده میشوند.

شیرآلات
شیرآلات را برحسب نوع اتصال آنها بدو دسته تقسیم می کنند:
۱- شیرهای با اتصال فلنجی که بوسیله فلنج و واشر و پیچ و مهره به لوله و

یا با سایر اتصالات دیگر مرتبط میگردند.
۲- شیرهای با اتصال دنده ای که به صورت اتصالات دنده ای به سیستم لوله کشی وصل
میگردند.

اصولاً شیرآلات وسیله‌ای هستند که برای مهار کردن جریان و فشار سیالات به کار می‌رود.

وظایف اصلی شیرهای صنعتی عبارت‌اند از قطع و وصل کامل جریان، جلوگیری از

بازگشت مایعات و گازهای عبور کرده، تنظیم عبور مقدار موردنیاز مایعات و گازها،

تنظیم و کنترل مقدار و فشار مایعات و گازها و کنترل و ایمن نگه‌داشتن دستگاه‌های تحت‌فشار.

بنا به کاربرد، مصالحی که در ساخت شیر به‌کاربرده می‌شود، مختلف است.

در کارهای ساختمانی شیرهای چدنی، برنزی، برنجی و گاهی استیل (SS) استفاده می‌شود.

به گزارش اقتصادنیوز، در کارهای صنعتی مانند، نیروگاه‌ها، کارخانه‌های پتروشیمی، پالایشگاه‌ها، کشتی‌سازی و صنایع دارویی ـ غذایی، بسته به نوع سیالی که از شیر عبور می‌کند و با محیطی که شیر در آن قرار دارد، بدنه و دیگر اجزای آن را از فولاد کربنی، فولاد آلیاژی، فولاد زنگ نزن (Stainless Steel) می‌سازند.

شیرهای داخلی پرفروش هستند
مینا داداش‌زاده، کارشناس فروش مصالح ساختمانی در مورد بورس و

قیمت انواع شیرآلات به اقتصادنیوز گفت: شادآباد، پارک شهر، طالقانی مراکز اصلی فروش شیرآلات تهران محسوب می‌شوند.

قیمت شیرآلات به خاطر نوع کار آیی و اندازه شیرها تعیین می‌شود.

در حالت معمول، شیرآلات کوچک‌تر قیمت کمتر و شیرهای بزرگ‌تر قیمت بالاتری دارند.

البته رونق بازار شیرها مستلزم افزایش کیفیت و پیروی از استانداردهای نوین است.

وی ادامه داد: بیشتر مردم برای خرید شیرآلات به‌ظاهر جنس و نوع برند توجه دارند،

درحالی‌که نوع برند به‌تنهایی کافی نیست. در بازار ممکن است برچسب‌ها تغییر کند و

اجناس خارجی را به نام ایرانی یا برعکس بفروشند. اصل کار این است که

خریداران شیر متخصص باشند و از قبل تحقیقات لازم را انجام داده باشند.

اشتراک گذاری: